Bekijk de video
Doorloop met een praktijkvoorbeeld de stappen van casusinbreng tot een concrete actie.
De incidentenmethode in 8 stappen op YouTubeVooraf verdeel je drie rollen
De incidentenmethode geeft haar groep een vaste volgorde. Eerst reconstrueren de deelnemers wat er gebeurde. Daarna onderzoeken ze de keuzes van de inbrenger en pas dan delen ze andere perspectieven. Een incident is hier een concreet werkmoment dat vragen oproept. Ook een klein voorval kan genoeg zijn.
De inbrenger kiest de casus en bepaalt welke leervraag en actie bij diegene passen. De groep luistert, stelt vragen en deelt later mogelijke perspectieven. De intervisor bewaakt de veiligheid, tijd en volgorde. Als iemand te snel een oplossing voorstelt, brengt de intervisor de groep terug naar de stap waar die mee bezig is.
Sanne bereidt haar verhaal voor door feiten en interpretaties te scheiden. De cliënt zei dat hij op dat moment geen wondzorg wilde is een feitelijke beschrijving. Ik dacht dat verder praten toch geen zin meer had beschrijft Sannes interpretatie. Beide helpen het gesprek, zolang de groep weet welke van de twee ze onderzoekt.
De acht stappen met Sanne als voorbeeld
| Stap | Wat de groep doet |
|---|---|
| 1. Casus vertellen | Sanne beschrijft het moment waarop ze besloot het gesprek af te ronden. |
| 2. Luisteren | De groep laat haar uitspreken. Deelnemers kunnen voor zichzelf noteren wat nog onduidelijk is. |
| 3. Verhelderen | De groep vraagt naar feiten. “Wat zei de cliënt vlak voordat je vertrok?” |
| 4. Leervraag aanscherpen | Sanne kiest haar definitieve vraag. “Waarom koos ik ervoor weg te gaan, en wat had ik nodig om langer bij het gesprek stil te staan?” |
| 5. Verdiepen | Collega’s onderzoeken haar aannames en afwegingen. “Wat dacht jij dat er zou gebeuren als je nog één vraag stelde?” |
| 6. Perspectieven delen | De groep verkent mogelijke interpretaties. Eén collega herkent bijvoorbeeld hoe lastig het is om iemands keuze te respecteren én ruimte te houden voor een gesprek over wat diegene nodig heeft. |
| 7. Actie kiezen | Sanne kiest één stap. Bij het volgende bezoek opent ze het gesprek met de vraag wat de cliënt zelf wil bespreken. Ze noteert haar actie op haar persoonlijke werkblad. |
| 8. Kort evalueren | De groep bespreekt welke vraag hielp en op welk moment deelnemers te snel richting een oplossing gingen. |
Herken advies dat klinkt als een vraag
“Had je niet eerst moeten vragen waarom hij weigerde?” klinkt als een vraag, maar de richting ligt al vast. De intervisor kan zeggen: “Bewaar die suggestie voor straks. Welke informatie heb je nu nodig om te begrijpen hoe Sanne tot haar besluit kwam?” In de verhelderingsronde past dan bijvoorbeeld: “Hoe reageerde jij toen hij dat zei?”
Eenzelfde onderscheid helpt in een Wmo-team. Bij Heb je de taakverdeling niet duidelijk genoeg uitgelegd? heeft de vraagsteller al een oordeel gevormd. Met Wat spraken jullie aan het begin van het gesprek af? kan de inbrenger eerst reconstrueren wat er gebeurde.
Maak je actie toetsbaar voor jezelf
“Beter luisteren” geeft weinig houvast. Met “Bij het eerstvolgende gesprek vat ik samen wat de ander wil vóór ik iets voorstel” kun je achteraf terughalen of het lukte en wat het veranderde. Neem die ervaring mee naar een volgende bijeenkomst als je er verder op wilt reflecteren.
Het derde artikel bij de reeks laat zien wat je met terugkerende knelpunten kunt doen als meerdere bijeenkomsten hetzelfde thema opleveren.
- Bekijk het SPARK Intervisiepakket — Gebruik het inbrengformulier en de reflectieformulieren om de casus voor te bereiden en na afloop terug te blikken.