Bekijk de video
Wat ISO 9001 inhoudt, wat de norm vraagt en wat certificering aantoont.
Wat is ISO 9001? op YouTubeWat laat een certificaat zien?
Vraagt een klant om een certificaat? Vraag dan eerst wat er precies gecertificeerd moet zijn. Een ISO 9001-certificaat gaat over het kwaliteitsmanagementsysteem van een organisatie. Een productcertificaat gaat over de eigenschappen van een bepaald product. Dat verschil bepaalt welk bewijs je nodig hebt.
Welke soorten certificering zijn er?
Je kunt certificering indelen op basis van wat de certificerende instelling beoordeelt. Producten, processen en diensten zijn hieronder apart uitgelegd. De Raad voor Accreditatie brengt die drie samen onder productcertificatie.
| Soort certificering | Wat wordt beoordeeld? | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Managementsysteemcertificering | Hoe een organisatie binnen een bepaalde reikwijdte een onderwerp beheerst en verbetert. | ISO 9001 voor kwaliteitsmanagement of ISO/IEC 27001 voor informatiebeveiliging. |
| Productcertificering | Of een bepaald product voldoet aan technische of andere vastgelegde eisen. | Een KOMO-productcertificaat voor een specifiek bouwproduct. |
| Procescertificering | Of een afgebakend proces volgens de eisen wordt uitgevoerd en, afhankelijk van het schema, of het eindresultaat daaraan voldoet. | Een KOMO-procescertificaat voor een realisatieproces in de bouw. |
| Dienstencertificering | Of een omschreven dienst voldoet aan de eisen van het gekozen schema. | Een KOMO-dienstencertificaat voor een dienst waarvoor een beoordelingsrichtlijn bestaat. |
| Persoonscertificering | Of iemand de vereiste kennis en vaardigheden heeft voor specifieke werkzaamheden. | Een lasser die voor bepaalde werkzaamheden de vereiste vakbekwaamheid aantoont. |
Wat betekent de scope van een certificaat?
De scope, of reikwijdte, beschrijft wat onder het certificaat valt. Bij een managementsysteem kan het bijvoorbeeld gaan om bepaalde activiteiten of locaties. Stel dat een leverancier een ISO/IEC 27001-certificaat laat zien en jij wilt weten of de hosting van jouw applicatie daaronder valt. Lees dan of die dienstverlening binnen de beschreven scope valt. Alleen de naam van het bedrijf en het logo op het certificaat geven daarover onvoldoende informatie.
Welke normen en schema’s komen bedrijven tegen?
Het soort certificering vertelt je wat wordt beoordeeld. De norm of het schema vertelt je aan welke eisen dat moet voldoen. Voor een managementsysteem kun je bijvoorbeeld deze normen en schema’s tegenkomen.
| Norm of schema | Waar gaat het over? | Wanneer is het relevant? |
|---|---|---|
| ISO 9001 | Kwaliteitsmanagement | Als je wilt aantonen dat je klantafspraken, kernprocessen en verbeteringen systematisch beheert. |
| ISO/IEC 27001 | Informatiebeveiliging | Als het beheersen van risico’s rond informatie en systemen belangrijk is voor je dienstverlening of opdrachtgevers. |
| ISO 14001 | Milieumanagement | Als je milieuaspecten van je bedrijfsactiviteiten structureel wilt beheersen en milieuprestaties wilt verbeteren. |
| ISO 45001 | Gezond en veilig werken | Als je arbeidsrisico’s systematisch wilt beheersen en je aanpak voor gezond en veilig werken wilt verbeteren. |
| HKZ | Kwaliteit in zorg en welzijn | Als een HKZ-schema past bij je organisatie en de eisen van je opdrachtgever. |
| NEN 7510 | Informatiebeveiliging in de zorg | Voor zorgaanbieders en andere beheerders van persoonlijke gezondheidsinformatie die binnen de voorwaarden van het schema vallen. |
Wat is het verschil tussen certificering, accreditatie en een keurmerk?
- Certificering bevestigt na een onafhankelijke beoordeling dat het beoordeelde systeem, product, proces, de dienst of persoon aan bepaalde eisen voldoet.
- Accreditatie gaat over de instelling die beoordeelt. In Nederland beoordeelt de Raad voor Accreditatie onder meer of certificerende instellingen voor een specifiek werkterrein deskundig en onpartijdig werken. Controleer bij geaccrediteerde certificering of de gevraagde norm of het schema binnen die accreditatie valt.
- Een keurmerk is een herkenbaar teken dat verwijst naar de eisen van een regeling. Welke controle achter dat teken zit, hangt af van de regeling. Kijk daarom wie de eisen opstelt, wie ze toetst en waarop het keurmerk precies van toepassing is.
Hoe behaal je een certificaat?
- Stel vast welk bewijs nodig is. Vraag bij een klanteis of aanbesteding naar de exacte norm, het schema, de vereiste scope en eventuele eisen aan accreditatie.
- Vergelijk de eisen met je huidige werkwijze. Zet per relevant onderdeel op een rij wat al aantoonbaar is en waar werk nodig is.
- Kies een certificerende instelling. Vraag wat de beoordeling omvat, welke informatie je moet aanleveren en hoe de vervolgbeoordelingen zijn ingericht.
- Bereid de beoordeling voor. Bij een managementsysteem betekent dit bijvoorbeeld dat je processen uitvoert, registraties bijhoudt en interne audits uitvoert en de directie het systeem laat beoordelen. Bij productcertificering kunnen testen of inspecties nodig zijn. Bij persoonscertificering kan de beoordeling bestaan uit een examen of praktijkopdracht.
- Doorloop de beoordeling en volg bevindingen op. De instelling neemt een certificatiebesluit op basis van de eisen van het schema. Leg na afgifte vast wanneer controles, verlenging of hercertificering nodig zijn.
Breng je kwaliteitsmanagement in kaart
Wil je weten waar je organisatie staat op het gebied van kwaliteitsmanagement? Met de gratis SPARK Desk-kwaliteitsscan breng je in kaart wat je al hebt geregeld en wat aandacht vraagt. Je kunt de uitkomst als pdf downloaden zonder je e-mailadres achter te laten.
Veelgestelde vragen
Is certificering verplicht?
Dat hangt af van de situatie. Certificering van een managementsysteem zoals ISO 9001 is op zichzelf vrijwillig. Een opdrachtgever kan wel een bepaald certificaat als contractvoorwaarde stellen. Voor specifieke producten of werkzaamheden kunnen wettelijke beoordelings- of certificatieverplichtingen gelden. Begin bij de toepasselijke regels of de exacte tekst van de klantvraag.
Wie geeft een ISO-certificaat af?
Een onafhankelijke certificerende instelling beoordeelt je organisatie en geeft bij een positief besluit het certificaat af. ISO ontwikkelt en publiceert de normen.
Is CE-markering een certificaat?
Met de CE-markering verklaart de fabrikant dat een product voldoet aan de toepasselijke EU-eisen voor CE-markering. Welke beoordeling daarvoor nodig is, hangt af van de productwetgeving. Soms mag de fabrikant de beoordeling zelf uitvoeren en soms moet een aangewezen instantie erbij worden betrokken.
Hoe controleer je een certificaat?
Controleer de naam van de certificaathouder, de norm of het schema, de scope, de geldigheid en wie het certificaat heeft afgegeven. Gebruik waar beschikbaar het register van het schema of van de certificerende instelling. Vraag bij twijfel bij de uitgever na of het certificaat geldig is. Als geaccrediteerde certificering is vereist, controleer je ook de accreditatiescope van de instelling.
